Files

513 lines
15 KiB
C

#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>
#include <math.h>
#include <time.h>
#include <string.h>
char *file_pesi = "rete_mnist.bin";
#include "mnist/mnist_manager.h"
// #include "cifar-10/cifar10_manager.h";
typedef unsigned char byte;
float LRE = 0.01;
float soglia_sigmoide = 0.5;
#define TOLLERANZA 99.5
// Metto 0 per sigmoide, 1 per ReLU, 2 per gradino
#define FUNZIONE_ATTIVAZIONE 1
typedef struct
{
float *pesi;
float bias;
int size;
} Percettrone;
typedef struct
{
Percettrone *percettroni;
int size;
} Layer;
typedef struct
{
Layer *layers;
int size;
} ReteNeurale;
// Inizializzazioni
Percettrone inzializza_percettrone(int);
Layer inizializza_layer(int, int);
ReteNeurale inizializza_rete_neurale(int, int, int, int);
// Previsioni
float attivazione(Percettrone p, float *);
float derivata_attivazione(float);
void softmax(float *, int);
int previsione_softmax(float *, int);
// Forward
float **elabora_attivazioni(ReteNeurale *, Istanza);
// Discesa del gradiente stocastico
float **elabora_gradienti(ReteNeurale *, byte, float **);
void discesa_gradiente(ReteNeurale *, float **, float **);
float calcola_gradiente_disceso(ReteNeurale *, int, int, float **);
// Correzioni
void aggiorna_pesi(ReteNeurale *, float **, float **, Istanza);
void correggi_pesi_percettrone_float(Percettrone *, int, float **, float);
void correggi_pesi_percettrone_byte(Percettrone *, Istanza, float, int);
// Addestramento
byte addestra(ReteNeurale *, Dataset);
// Import/Export
void salvaReteNeurale(const char *, ReteNeurale *);
ReteNeurale *caricaReteNeurale(const char *);
// Stampa
void stampa_pesi_rete(ReteNeurale *);
/*############# INIZIALIZZAZIONI #########################*/
// INIZIALIZZAZIONE HE
Percettrone inizializza_percettrone(int n_pesi)
{
Percettrone p;
p.pesi = (float *)malloc(sizeof(float) * n_pesi);
// Deviazione standard
float he_std = sqrt(2.0 / n_pesi);
for (int i = 0; i < n_pesi; i++)
{
// Teorema centrale del limite
float somma = 0.0;
for (int i = 0; i < 12; i++)
{
somma += (float)rand() / RAND_MAX;
}
p.pesi[i] = (somma - 6.0) * he_std;
p.bias = 0.0; // Bias a zero per inizializzazione He
}
p.size = n_pesi;
return p;
}
Layer inizializza_layer(int n_percettroni, int n_pesi)
{
Layer layer;
layer.percettroni = (Percettrone *)malloc(sizeof(Percettrone) * n_percettroni);
for (int i = 0; i < n_percettroni; i++)
{
layer.percettroni[i] = inizializza_percettrone(n_pesi);
}
layer.size = n_percettroni;
return layer;
}
ReteNeurale inizializza_rete_neurale(int numero_input, int numero_layers, int numero_percettroni_iniziali, int numero_percettroni_finali)
{
srand(time(NULL));
ReteNeurale r;
r.layers = (Layer *)malloc(sizeof(Layer) * numero_layers);
r.size = numero_layers;
int somma_parametri = 0;
for (int livello = 0; livello < numero_layers; livello++)
{
int numero_percettroni_livello = 1;
if (livello == numero_layers - 1)
numero_percettroni_livello = numero_percettroni_finali;
else
{
float frazione = (float)(numero_layers - livello) / (float)numero_layers;
numero_percettroni_livello = (int)((float)(numero_percettroni_iniziali * frazione));
}
printf("Layer %d -> percettroni: %d\n", livello, numero_percettroni_livello);
if (livello == 0)
{
r.layers[livello] = inizializza_layer(numero_percettroni_livello, numero_input);
somma_parametri += (numero_percettroni_livello * numero_input);
}
else
{
r.layers[livello] = inizializza_layer(numero_percettroni_livello, r.layers[livello - 1].size);
somma_parametri += (numero_percettroni_livello * r.layers[livello - 1].size);
}
}
printf("Rete neurale da %d parametri\n", somma_parametri);
return r;
}
/*
################# PREVISIONI ################################
*/
float attivazione(Percettrone p, float *valori)
{
float sommatoria = 0.0;
for (int i = 0; i < p.size; i++)
{
sommatoria += (valori[i] * p.pesi[i]);
}
sommatoria += p.bias;
float risultato;
if (FUNZIONE_ATTIVAZIONE == 0)
risultato = 1.0 / (1.0 + exp(-sommatoria));
else if (FUNZIONE_ATTIVAZIONE == 1)
risultato = sommatoria > 0 ? sommatoria : 0.0;
else
risultato = sommatoria > 0 ? 1.0 : 0.0;
return risultato;
}
float derivata_attivazione(float valore)
{
float derivata;
if (FUNZIONE_ATTIVAZIONE == 0)
derivata = valore * (1.0 - valore);
else if (FUNZIONE_ATTIVAZIONE == 1)
derivata = valore > 0 ? 1.0 : 0.0;
else
derivata = 0.0;
return derivata;
}
void softmax(float *input, int size)
{
float max = input[0];
for (int i = 1; i < size; i++)
if (input[i] > max)
max = input[i];
float somma = 0.0;
for (int i = 0; i < size; i++)
{
input[i] = expf(input[i] - max);
somma += input[i];
}
for (int i = 0; i < size; i++)
input[i] /= somma;
}
int previsione_softmax(float *livello_percettroni, int size)
{
softmax(livello_percettroni, size);
int max = 0;
for (int i = 1; i < size; i++) {
if (livello_percettroni[i] > livello_percettroni[max])
max = i;
}
return max;
}
/*
################# FORWARD ################################
*/
float **elabora_attivazioni(ReteNeurale *rete, Istanza istanza)
{
float **attivazioni = (float **)malloc(sizeof(float *) * rete->size);
float *inputs = (float *)malloc(sizeof(float) * N_INPUTS);
for (int i = 0; i < N_INPUTS; i++) {
inputs[i] = (float)istanza.dati[i] / 255.0;
}
for (int indice_layer = 0; indice_layer < rete->size; indice_layer++)
{
attivazioni[indice_layer] = (float *)malloc(sizeof(float) * rete->layers[indice_layer].size);
for (int indice_percettrone = 0; indice_percettrone < rete->layers[indice_layer].size; indice_percettrone++)
{
if(indice_layer == 0)
attivazioni[indice_layer][indice_percettrone] = attivazione(rete->layers[indice_layer].percettroni[indice_percettrone], inputs);
else
attivazioni[indice_layer][indice_percettrone] = attivazione(rete->layers[indice_layer].percettroni[indice_percettrone], attivazioni[indice_layer - 1]);
}
}
free(inputs);
return attivazioni;
}
/*
################# DISCESA DEL GRADIENTE STOCASTICO ################################
*/
float **elabora_gradienti(ReteNeurale *rete_neurale, byte output, float **attivazioni)
{
float **gradienti = (float **)malloc(sizeof(float *) * rete_neurale->size);
for (int indice_layer = 0; indice_layer < rete_neurale->size; indice_layer++)
{
gradienti[indice_layer] = (float *)malloc(sizeof(float) * rete_neurale->layers[indice_layer].size);
}
// ULTIMO LAYER
for (int indice_percettrone = 0; indice_percettrone < rete_neurale->layers[rete_neurale->size - 1].size; indice_percettrone++)
if (indice_percettrone == output)
gradienti[rete_neurale->size - 1][indice_percettrone] = 1 - attivazioni[rete_neurale->size - 1][indice_percettrone];
else
gradienti[rete_neurale->size - 1][indice_percettrone] = 0 - attivazioni[rete_neurale->size - 1][indice_percettrone];
//RESTANTI LAYER
discesa_gradiente(rete_neurale, attivazioni, gradienti);
return gradienti;
}
void discesa_gradiente(ReteNeurale *rete, float **attivazioni, float **gradienti)
{
for (int indice_layer = rete->size - 2; indice_layer >= 0; indice_layer--)
{
for (int indice_percettrone = 0; indice_percettrone < rete->layers[indice_layer].size; indice_percettrone++)
{
float derivata = derivata_attivazione(attivazioni[indice_layer][indice_percettrone]);
float gradiente_disceso = calcola_gradiente_disceso(rete, indice_layer + 1, indice_percettrone, gradienti);
gradienti[indice_layer][indice_percettrone] = gradiente_disceso * derivata;
}
}
}
float calcola_gradiente_disceso(ReteNeurale *rete, int livello, int indice_peso, float **gradienti)
{
float sommatoria = 0.0;
for (int indice_percettrone = 0; indice_percettrone < rete->layers[livello].size; indice_percettrone++)
{
sommatoria += (gradienti[livello][indice_percettrone] * rete->layers[livello].percettroni[indice_percettrone].pesi[indice_peso]);
}
return sommatoria;
}
/*
################# CORREZIONI ################################
*/
void aggiorna_pesi(ReteNeurale *rete_neurale, float **attivazioni, float **gradienti, Istanza istanza)
{
for (int indice_percettrone = 0; indice_percettrone < rete_neurale->layers[rete_neurale->size - 1].size; indice_percettrone++)
{
for (int indice_peso = 0; indice_peso < rete_neurale->layers[rete_neurale->size - 1].percettroni[indice_percettrone].size; indice_peso++)
{
float gradiente_peso = gradienti[rete_neurale->size - 1][indice_percettrone] * attivazioni[rete_neurale->size - 2][indice_peso];
rete_neurale->layers[rete_neurale->size - 1].percettroni[indice_percettrone].pesi[indice_peso] += gradiente_peso * LRE;
}
rete_neurale->layers[rete_neurale->size - 1].percettroni[indice_percettrone].bias += gradienti[rete_neurale->size - 1][indice_percettrone] * LRE;
}
for (int indice_layer = rete_neurale->size - 2; indice_layer >= 0; indice_layer--)
{
for (int indice_percettrone = 0; indice_percettrone < rete_neurale->layers[indice_layer].size; indice_percettrone++)
{
if (indice_layer != 0)
{
correggi_pesi_percettrone_float(&rete_neurale->layers[indice_layer].percettroni[indice_percettrone], indice_layer, attivazioni, gradienti[indice_layer][indice_percettrone]);
}
else
{
correggi_pesi_percettrone_byte(&rete_neurale->layers[0].percettroni[indice_percettrone], istanza, gradienti[0][indice_percettrone], indice_percettrone);
}
}
}
}
void correggi_pesi_percettrone_float(Percettrone *p, int layer, float **input, float gradiente_percettrone)
{
for (int indice_peso = 0; indice_peso < p->size; indice_peso++)
{
float gradiente_peso = gradiente_percettrone * input[layer - 1][indice_peso];
p->pesi[indice_peso] += (gradiente_peso * LRE);
}
p->bias += (gradiente_percettrone * LRE);
}
void correggi_pesi_percettrone_byte(Percettrone *p, Istanza input, float gradiente_percettrone, int indice_percettrone)
{
for (int indice_peso = 0; indice_peso < p->size; indice_peso++)
{
float gradiente_peso = gradiente_percettrone * ((float)input.dati[indice_peso] / 255.0);
p->pesi[indice_peso] += (gradiente_peso * LRE);
}
p->bias += (gradiente_percettrone * LRE);
}
/*
################### ADDESTRAMENTO #########################
*/
byte addestra(ReteNeurale *rete_neurale, Dataset set)
{
int corrette = 0;
for (int indice_set = 0; indice_set < set.size; indice_set++)
{
byte output_corretto = set.istanze[indice_set].classificazione;
float **attivazioni = elabora_attivazioni(rete_neurale, set.istanze[indice_set]);
float **gradienti = elabora_gradienti(rete_neurale, output_corretto, attivazioni);
int previsto = previsione_softmax(attivazioni[rete_neurale->size - 1], rete_neurale->layers[rete_neurale->size - 1].size);
if (previsto == output_corretto) {
corrette++;
}
aggiorna_pesi(rete_neurale, attivazioni, gradienti, set.istanze[indice_set]);
for (int i = 0; i < rete_neurale->size; i++)
free(gradienti[i]);
free(gradienti);
for (int i = 0; i < rete_neurale->size; i++)
free(attivazioni[i]);
free(attivazioni);
//free(attivazioni_softmax);
}
float percentuale = ((corrette * 100.0) / set.size);
printf("Risposte corrette: %.2f%%\n", percentuale);
if (percentuale >= TOLLERANZA)
return 1;
else
return 0;
}
/*
################# IMPORT EXPORT ################################
*/
void salvaReteNeurale(const char *filename, ReteNeurale *rete)
{
FILE *file = fopen(filename, "wb");
if (!file)
{
perror("Errore nell'apertura del file");
exit(EXIT_FAILURE);
}
fwrite(&rete->size, sizeof(int), 1, file);
for (int i = 0; i < rete->size; i++)
{
Layer *layer = &rete->layers[i];
fwrite(&layer->size, sizeof(int), 1, file);
for (int j = 0; j < layer->size; j++)
{
Percettrone *perc = &layer->percettroni[j];
fwrite(&perc->size, sizeof(int), 1, file);
fwrite(perc->pesi, sizeof(float), perc->size, file);
fwrite(&perc->bias, sizeof(float), 1, file);
}
}
fclose(file);
}
ReteNeurale *caricaReteNeurale(const char *filename)
{
FILE *file = fopen(filename, "rb");
if (!file)
{
perror("Errore nell'apertura del file");
return NULL;
}
ReteNeurale *rete = malloc(sizeof(ReteNeurale));
if (!rete)
{
perror("Errore nell'allocazione della memoria");
return NULL;
}
fread(&rete->size, sizeof(int), 1, file);
rete->layers = malloc(rete->size * sizeof(Layer));
if (!rete->layers)
{
perror("Errore nell'allocazione della memoria");
return NULL;
}
for (int i = 0; i < rete->size; i++)
{
Layer *layer = &rete->layers[i];
fread(&layer->size, sizeof(int), 1, file);
layer->percettroni = malloc(layer->size * sizeof(Percettrone));
if (!layer->percettroni)
{
perror("Errore nell'allocazione della memoria");
return NULL;
}
for (int j = 0; j < layer->size; j++)
{
Percettrone *perc = &layer->percettroni[j];
fread(&perc->size, sizeof(int), 1, file);
perc->pesi = malloc(perc->size * sizeof(float));
if (!perc->pesi)
{
perror("Errore nell'allocazione della memoria");
return NULL;
}
fread(perc->pesi, sizeof(float), perc->size, file);
fread(&perc->bias, sizeof(float), 1, file);
}
}
fclose(file);
return rete;
}
/*
################ STAMPE ############################
*/
void stampa_pesi_rete(ReteNeurale *rete)
{
for (int indice_layer = 0; indice_layer < rete->size; indice_layer++)
{
printf("\nLivello %d", indice_layer);
for (int indice_percettrone = 0; indice_percettrone < rete->layers[indice_layer].size; indice_percettrone++)
{
printf("\n\tPercettrone %d", indice_percettrone);
for (int indice_peso = 0; indice_peso < rete->layers[indice_layer].percettroni[indice_percettrone].size; indice_peso++)
{
printf("\n\t\tPeso %d: %f", indice_peso, rete->layers[indice_layer].percettroni[indice_percettrone].pesi[indice_peso]);
}
}
}
printf("\n");
}